درسنامه و جزوه درس به درس دستور زبان کتاب فارسی درس 1 تا 17 پایه پنجم دبستان –

جزوه درس به درس دستور زبان فارسی پنجم دبستان – درس 1 تا 17

ﺩﺭ ﻕﺎﻠﺑ word ﻭ ﻕﺎﺒﻟ ﻮﯾﺭﺎﯿﺷ

ﺕﻮﻀﯿﺣﺎﺗ ﺖﮑﻤﯿﻠﯾ

درس پنجم

ضمیر: واژه‌ای است که به جای اسم قرار می‌گیرد و از تکرار آن جلوگیری می‌کند. مثال:

مهران را دیدم و کتابش را به او دادم.

انواع ضمیر:

الف) جدا (منفصل): من، تو، او (وی)، ما، شما، ایشان (آنان، آنها

ب) پیوسته (متصل): َم، َت، َش، ِمان، ِتان، ِشان کتابم، کتابت، کتابش، کتابمان، کتابتان، کتابشان

انواع ضمیر از نظر شخص:

نوع ضمیر اول شخص دوم شخص سوم شخص

ضمیرهای مفرد من تو او (وی)

ضمیرهای جمع ما شما ایشان( آنان، آنها)

نکته: گاهی به خاطر احترام، برای شخص مفرد، ضمیر جمع به کار می‌بریم. مثال:

کتابت را بردار برای احترام می‌گوییم: «کتابتان را بردارید»

درس هفدهمnواژه‌های هم‌خانواده (یادآوری)

هم‌خانواده: واژه‌هایی که ریشه‌ی مشترک داشته باشند یعنی سه حرف اصلی آنها به ترتیب در آن واژه‌ها تکرار شده باشد.

واژه‌ها حرف‌های مشترک اصلیnنظر – ناظر – نظارت ن ظ ر

جسم – تجسم – اجسام ج س م

عقل – عاقل – معقول ع ق

قانع – قناعت ق ن عnتدبیر – مدبر – تدابیر د ب ر

ترتیب واژه‌ها در جمله (ترتیب اجزای جمله)

در نوشته‌های معمولی، اجزای جمله به این ترتیب قرار می‌گیرند: «نهاد + مفعول + متمم + فعل»

مثال: سلیمان موری را در راهی دید.

اما گاهی در شعرها برای رعایت وزن و آهنگ آن، شاعران ترتیب اجزای جمله را رعایت نمی‌کنند و جای واژه‌ها را تغییر می‌دهند که هنگام نوشتن شعر به نثر و بازنویسی، باید جمله‌ها را مرتب کنیم. مثال: به راهی در سلیمان دید موری

ﺖﺻﺍﻮﯾﺭ